Messiermarathon 2026

[gerard van den braak]

Messiermarathon 2026

Een Messiermarathon is een astronomisch evenement waarbij je probeert in één nacht alle 110 Messier-objecten waar te nemen.

We weten dat je dat niet op een willekeurige dag kunt doen, maar soms zou dat moeten lukken. De nacht van zaterdag 21 op zondag 22 maart 2026 is er zo een. De eerste waarneming moet dan om 18:45 gedaan worden en de laatste, de volgende dag om 06:30. Dat is dan van schemering tot schemering, een hele rit maar er zijn ook momenten waarop je het rustig aankunt doen. Het lijkt eenvoudig maar in onze contreien zijn 110 objecten een uitzondering. Eerder hebben leden van de VWS, op 23 maart 2012, een Messiermarathon gehouden. De score lag toen tussen de 80 en 90 objecten.
De volgorde waarop om zo efficiënt mogelijk te werken ligt vast en wordt de deelnemers uitgereikt. Het is zaak snel waar te nemen, een beknopte notitie te maken, en op naar het volgende object. Het gaat niet om een diepgaande waarneming, nee, je moet het gezien hebben en er een notitie van hebben gemaakt. Je kan ook met z’n tweeën waarnemen. De een zoekt, dan beide kijken, de ander noteert. Hoe je de objecten vindt is niet van belang, star hop of goto, het maakt niet uit. Voorwaarde is dat je methode noteert bij de waarneming.

Nu is het onmogelijk te voorspellen of het weer zo’n marathon toelaat. We kunnen hem wél plannen. De locatie wordt onze vaste waarneemlocatie in Gasteren.
Voor de organisatie is het prettig te weten of er belangstelling is. Indien je denkt te willen meedoen zet het dan in je agenda en geef je op.
Je ontvangt later een certificaat van deelneming van de vereniging.
Waarneemcommissie.

[Muddelflut]

Ik heb interesse, leuk dat het weer wordt georganiseerd.

Ria

[Wjdrijfhout]

Tjonge, zoiets lijkt me wel ontzettend leuk. Maar ook een hele uitdaging!
Ik ben natuurlijk geen visuele waarnemer, dus ik zal eens nadenken of ik hier op een of andere manier een fotografisch tintje aan kan geven.

[gerard van den braak]

Fotografisch is het een nóg grotere uitdaging. Dan worden het opnames van slechts enkele minuten.

[gerard van den braak]

De appgroep 'astrofotografie' was vandaag druk met praten over de aanstaande Messiermarathon.
Hierbij een compleet (optimistisch) overzicht met tijdschema.

Messiermarathon Checklist – 21/22 maart 2026 te Gasteren
18:45–19:30 M77, M74, M33, M31, M32, M110
19:30–20:30 M52, M103, M76, M34, M79
20:30–21:30 M42, M43, M78, M1, M35
21:30–22:30 M37, M36, M38, M41, M93
22:30–23:30 M47, M46, M50, M48, M44, M67
23:30–00:30 M95, M96, M105, M65, M66
00:30–01:30 M81, M82, M97, M108, M109, M40
01:30–02:30 M106, M94, M63, M51, M101
02:30–03:30 M102, M53, M64, M3
03:30–04:30 M98, M99, M100, M85, M84, M86, M87, M89, M90, M88, M91
04:30–05:30 M58, M59, M60, M49, M61, M104
05:30–06:30 M68, M83, M5, M13, M92, M10, M12, M14, M107, M80, M4, M62, M19, M6, M7, M11, M26, M16, M17, M18, M24, M25, M23, M21, M20, M8, M28, M22, M69, M70, M54, M55, M75, M15, M72, M73, M2, M30, M27, M71, M29, M39, M56, M57

[Wjdrijfhout]

Leuk, we gaan ervoor!
Je had ons al voorbereid op een uitdagende start, Gerard, maar het einde ziet er ook interessant uit. 44 objecten in een uur. Zullen er in de praktijk nog wel want minder worden, omdat ze extreem laag staan. M30 bijvoorbeeld staatom 6:30 uur op -0.4°. Hopen dat er net op tijd een flink zwart gat voorlangs schuift die de boel een beetje kan bijbuigen

[Wjdrijfhout]

Nu de sneeuw om het huis heen giert, een mooie gelegenheid om wat voorbereidingen te treffen voor de Messier Marathon.
Gerard heeft al een checklist gegeven met groepen objecten in de verschillende tijdsvakken.
Via de software Astroplanner heb ik een aantal aanvullende lijsten gevonden, met een volgorde voor alle individuele objecten. In principe volgen ze allemaal de oorspronkelijke volgorde zoals ooit door Don Machholz is gepubliceerd, maar ze hebben ook allemaal wel wat kleine afwijkingen, zo lijkt het. Hoe dan ook, vanuit Astroplanner is het eenvoudig aanvullende informatie voor elk object op te nemen die tijdens het waarnemen handig kan zijn.

De totale lijst zoals ik die heb gemaakt is beschikbaar als PDF.

Daarbij de volgende opmerkingen:
- De 110 objecten worden steeds op drie pagina's getoond, voor de locatie en het tijdstip die onderaan de pagina's staan vermeld.
- De locatie is steeds Gasteren, maar ik heb dezelfde lijst voor intervallen van een uur gemaakt. De eerste is voor 18:45, de volgende 19:30, dan 20:30 en zo verder.
- Je ziet zo de altitude van elk object veranderen afhankelijk van het tijdstip van de nacht.
- Extra kolommen geven extra informatie over de zichtbaarheid gedurende de nacht, inclusief hoogste punt, info als RA, Dec, sterrenbeeld, magnitude en grootte, alsmede de afstand tot de maan. De maan is weliswaar maar zo'n 13%, maar M74 bijvoorbeeld staat er slechts 8° vanaf, toch nog iets om rekening mee te houden.
- Eén extra kolom aan het begin is een toegevoegd indexnummer. Maakt rangschikken van de lijst makkelijk
- Eén extra kolom geeft een groep nummer aan. Dit is een indeling van Jonathan Ward. Hij suggereert dat er tussen de groepen wat tijd is om heel even te ontspannen, of misschien een aanpassing aan de apparatuur te doen, etc.
- Tot slot staan er een paar aparte objecten tussen, veelal individuele sterren. Met een GoTo telescoop en een beeldveld van zo'n 2°breed en 1°hoog, of zon 1.5-2° rond kun je op dat object richten en kun je de twee of drie volgende objecten in één keer waarnemen.

Zelf denk ik dat ik de lijst gewoon ga printen en in een ringbandje stoppen. Dan kun je gedurende de nacht gewoon afvinken wat je hebt gehad en evt. een korte aantekening erbij maken. Maar je kunt hem natuurlijk ook op je telefoon of een tablet/laptop bekijken.

De lijst die ik nu in Astroplanner heb, heb ik inmiddels ook geëxporteerd naar SkySafari. Als er liefhebbers zijn voor die file, laat maar even weten. Het kan ook exporteren naar Stellarium, Cartes du Ciel en anderen.

Voor alle Dwarfers, is bovenstaande waarschijnlijk niet zo relevant. Voor hen is ter voorbereiding denk ik het belangrijkste het uitzoeken van een goed matras.

Het PDF bestand is te groot om aan dit bericht te hangen, maar je kunt het hier downloaden.